Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

Κίνα: Καπιταλισμός χωρίς κρίσεις; Αδύνατο!

Έχουμε ζήσει πολλές στιγμές διαβάζοντας διθυράμβους για τον "κινεζικό καπιταλισμό" που δήθεν δεν μοιάζει με τους άλλους καπιταλισμούς γιατί κατά τους ισχυρισμούς τους:

·         Την ταξική και πολιτική εξουσία την ασκεί η εργατική τάξη και το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας,

·         Για πρώτη φορά ισχύει και επιβάλλεται σε καπιταλισμό ο σοσιαλιστικός κεντρικός σχεδιασμός και διεύθυνση της οικονομίας στον οποίο και πειθαρχούν αυστηρά οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις και τα πολυεθνικά μονοπώλια.

·         Η «μέχρι τώρα πορεία» έδειξε ότι μπορεί να υπάρχει καπιταλισμός χωρίς κρίσεις διότι υπερισχύει ο κεντρικός σχεδιασμός με τον οποίο οι κρίσεις αποφεύγονται.

·         Είναι ιστορικά επιβεβαιωμένο (με τις ΝΕΠ) ότι μπορούμε να βάλουμε τον καπιταλισμό να υπηρετήσει τον σοσιαλισμό και να κτίσει αυτός το κενό καπιταλιστικής ανάπτυξης που βρήκε μια καθυστερημένη αγροτική χώρα (Κίνα και Ρωσία στη δεκαετία του 1920) αντί να το επιχειρήσει μόνη (όπως συσσώρευση εκβιομηχάνιση της ΕΣΣΔ στη δεκαετία 1930) και σε συνέχεια να βάλουμε τον καπιταλισμό να μας οδηγήσει στον σοσιαλισμό και αφού έχει λύσει όλα τα προβλήματα ανάπτυξης που απαιτούνται για να περάσουμε στον σοσιαλισμό!

 ·         Στην Κίνα λειτουργεί ο «υγιής καπιταλισμός», ίσως και φιλολαϊκός και ηθικός (!) και όχι ο «διεφθαρμένος και παρηκμασμένος» της Δύσης και αυτός μπορεί να πάει την Κίνα στον σοσιαλισμό! Όποιος καπιταλιστής παραβιάσει τους κανόνες του «υγειούς καπιταλισμού» το «κομμουνιστικό καθεστώς» τους τιμωρεί σκληρότατα ενώ πολλά διεφθαρμένα στελέχη του κράτους τα έχει εκτελέσει. Παραβλέπουμε την όμοια τιμωρία του τικ-τοκ με βαρύτατο πρόστιμο από τη Δικαιοσύνη των ΗΠΑ για παραβίαση τέτοιων όρων ηθικού καπιταλισμού στις ΗΠΑ!!! (διατήρηση - αποθήκευση προσωπικών δεδομένων ανήλικων!).

 

Τελικά η Κίνα έχει έναν άλλον, «καλό καπιταλισμό», που «αναπτύσσεται χωρίς κρίσεις και οδηγεί στον σοσιαλισμό»!

 Οι μαρξιστές που είναι άπιστοι θωμάδες, καλά θα κάνουν να ανατρέψουν τον Μαρξ και μετά τη «λάθος» απόρριψη της μαοϊκής θεωρίας της «χάρτινης τίγρης του καπιταλισμού» και της επαναστατικής περικύκλωσής του από τους φτωχούς, να μη το ξανακάνουν και να προσχωρήσουν στην Ντενκ Σιάο Πινγκ  θεωρία της αταξικής άσπρης – μαύρης γάτας που πιάνει ποντίκια δηλ. του καπιταλισμού που φέρνει πλούτο και σοσιαλισμό μπαίνοντας στην υπηρεσία της επανάστασης της εργατικής τάξης!

 Κι όμως,

Η πρώτη μεγάλη κρίση του «κινεζικού καπιταλισμού» που δήθεν δεν γνωρίζει κρίσεις, είναι η τεράστια κρίση του τομέα των ακινήτων! Κάτι που θυμίζει την ίδια αφορμή εκδήλωσης της κρίσης του «δυτικού καπιταλισμού» το 2008-9) η οποία τελικά ήταν κι εκείνη κανονική κρίση υπερσυσσώρευσης (συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης) κεφαλαίου και αγοράς που υπονόμευσε με τις τεράστιες αναντιστοιχίες επενδύσεων - παραγωγής - κατανάλωσης την παγκόσμια οικονομία που πλήρωσαν η λαοί και ο ελληνικός πανάκριβα και πληρώνουν ακόμη.

*Από τις πλέον αστείες εξηγήσεις της κρίσης που είδα στην ΑΙ, ήταν ότι δεν έλαβαν υπόψη τη γήρανση πληθυσμού που μειώνει σταδιακά τη ζήτηση… ναι εκεί που έχουν κεντρικό σχεδιασμό «ξέχασαν» το δημογραφικό πρόβλημα και άφησαν ανεξέλεγκτη τη δανειοδότηση και τις επενδύσεις σε έναν τομέα με περιορισμένη προοπτική!

 Ένα δείγμα της κρίσης του «κινεζικού καπιταλισμού» που ανατρέπει εν αρχή όλα όσα διαβάσαμε πιο πάνω για τις μαγικές ιδιότητές του είναι το λινκ με τίτλο:

«Evergrande Η κατάρρευση του κινεζικού γίγαντα ακινήτων – Εκκαθάριση μία ημέρα μετά την ισόβια καταδίκη του ιδρυτή»

 https://www.pronews.gr/kosmos/evergrande-i-katarreysi-tou-kinezikou-giganta-akiniton-ekkatharisi-mia-imera-meta-tin-isovia-katadiki-tou-idryti/

 Δεν χρειάζεται να σχολιάσω όσα θα διαβάσετε είναι αυτονόητα πλην της παρατήρησης ότι με δικαστήρια δεν σώζεται ο καπιταλισμός από κρίσεις και δεν γίνεται ποτέ ηθικός. Απλώς πρέπει να μη παραβιάζει τους κανόνες της συλλογικής εκμετάλλευσης των λαών με υπερβάσεις οι οποίες χαλάνε την πιάτσα αλλά πάντα θα επιχειρούνται, όπως και με το Τικ-Τοκ, τη Νοβάρτις, τη BMW, τη Pfizer και… ατελείωτος ο αριθμός!

 Το θέμα είναι να μην υποτιμήσουμε αυτή την κρίση και νομίσουμε ότι είναι μια παράνομη συμπεριφορά ενός καπιταλιστή και όχι ο ίδιος ο καπιταλισμός με τις κρίσεις του.

 Υπάρχουν πολλές εκτιμήσεις για τις συνέπειες της κρίσης αυτού του τομέα στην κινεζική οικονομία και στην ανάπτυξη του ΑΕΠ.

 Οι πρώτες «στενές» εκτιμήσεις μιλάνε για μια «τρύπα» στην οικονομία που θα πληρώσει ο κινεζικός λαός μεγέθους ως 300 δισεκ. δολάρια.

 Άλλες εκτιμήσεις περιλαμβάνουν σειρά παρενεργειών και μιλάμε για μεγάλες συνέπειες απώλειας ΑΕΠ 2021- 2026 που σύμφωνα με την ΑΙ και το ΔΝΤ κινούνται σωρευτικά για τα χρόνια αυτά περί το μείον 4-5% του ΑΕΠ (χωριστά κατ, έτος τα 6 έτη αντίστοιχα -0,2, -0,7, -0,9, -1,0, -0,8, -0,6, και όχι κατά μέσο όρο μείωση 4-5% κάθε χρόνο) ή συνολικά σε απώλεια 0,8-1 τρις δολάρια με το χειρότερο σενάριο να κινείται σωρευτικά στο μείον 5-7%, ενώ μένει να υπολογιστούν και τριτεύουσες απώλειες.

 Συμπέρασμα: Δεν υπάρχει καπιταλισμός χωρίς κρίσεις, ανισορροπίες και αναντιστοιχία παραγωγικών σχέσεων – παραγωγικών δυνάμεων στο στάδιο του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Καμία θεωρία περί καπιταλισμού που μπορεί να έχει και άλλες ιδιότητες, κατά παράβαση των νομοτελειών που διατύπωσε ο Μαξ, δεν μπορεί να σταθεί. Ο καπιταλισμός σε όποιο περιβάλλον λειτουργεί τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά θα έχει.

 Αυτό που κάποιοι βλέπουν στον «κινεζικό καπιταλισμό» είναι μια από τις εκδοχές του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού, τελευταίας φάσης του ιμπεριαλιστικού σταδίου που από χρόνια εφαρμόζεται στη Δύση, χωρίς να καταργεί τις κρίσεις του. Και ΝΕΠ να το ονομάσουν, πάλι τις ιδιότητές του ο καπιταλισμός δεν τις καταργεί, διαφορετικά δεν θα είναι καπιταλισμός.

 **************/

Πηγή:

vergrande: Η κατάρρευση του κινεζικού γίγαντα ακινήτων – Εκκαθάριση μία ημέρα μετά την ισόβια καταδίκη του ιδρυτή

 Η χρεοκοπία του άλλοτε πανίσχυρου ομίλου και η ισόβια καταδίκη του ιδρυτή του σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής

21.08.2026 | 12:20

Evergrande: Η κατάρρευση του κινεζικού γίγαντα ακινήτων – Εκκαθάριση μία ημέρα μετά την ισόβια καταδίκη του ιδρυτή

Τέλος εποχής για την Evergrande, έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς ομίλους της Κίνας, καθώς δικαστήριο της Γκουανγκζού ενέκρινε την πτώχευση και εκκαθάριση της βασικής εγχώριας θυγατρικής της.

 Το δικαστήριο έκρινε ότι η Hengda Real Estate, η κύρια εταιρεία ακινήτων της Evergrande στην ηπειρωτική Κίνα, δεν μπορεί να αποπληρώσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της και ότι τα περιουσιακά της στοιχεία δεν επαρκούν για την κάλυψη των υποχρεώσεών της.

 Η απόφαση ήρθε μόλις μία ημέρα μετά την ισόβια καταδίκη του ιδρυτή της Evergrande, Χούι Κα Γιάν, από δικαστήριο της Σεντζέν.

 Ο δισεκατομμυριούχος κρίθηκε ένοχος για οικονομικές απάτες και κακοδιαχείριση. Παράλληλα, στερήθηκε διά βίου τα πολιτικά του δικαιώματα και διατάχθηκε η κατάσχεση της προσωπικής του περιουσίας.

 Στη μητρική China Evergrande Group επιβλήθηκε πρόστιμο 8,82 δισ. γιουάν, περίπου 1,32 δισ. δολάρια, ενώ η Evergrande Real Estate τιμωρήθηκε με πρόστιμο 7 δισ. γιουάν. Το δικαστήριο διέταξε επίσης την ανάκτηση παράνομων κερδών.

 Η Evergrande είχε γίνει σύμβολο της εκρηκτικής ανάπτυξης της κινεζικής αγοράς ακινήτων, η οποία βασίστηκε για χρόνια στον υπερβολικό δανεισμό.

 Η κρίση ξέσπασε το 2021, όταν το Πεκίνο επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στους υπερχρεωμένους κατασκευαστές. Η Evergrande αδυνατούσε πλέον να εξυπηρετήσει χρέη άνω των 300 δισ. δολαρίων.

 Η κατάρρευσή της προκάλεσε σοβαρές επιπτώσεις στην κινεζική οικονομία, με πτώση στις τιμές των κατοικιών, διαμαρτυρίες αγοραστών και αναταράξεις στις αγορές.

 Στις αρχές του 2024, δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ είχε ήδη διατάξει την εκκαθάριση της υπεράκτιας εταιρείας συμμετοχών της Evergrande, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς ομίλους της κινεζικής αγοράς ακινήτων.

  

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026

Οι οπαδοί του «υγειούς καπιταλισμού» πανηγυρίζουν. Επιτεύχθηκε η ανώτατη, μέχρι τώρα, «αμοιβή» του κεφαλαίου!

 Αν κάποιοι νόμισαν ότι μόνο στην Ελλάδα ο καπιταλισμός θερίζει τους εργαζόμενους και τον λαό καλά θα κάνουν να βλέπουν και όλο τον καπιταλιστικό ωκεανό της θαλασσοπνιγής μέσα στον οποίο η χώρα μας είναι απλώς καρυδότσουφλο. Παντού ίδιος και απαράλλαχτος εκμεταλλευτικός μέχρι «εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας», αηδιαστικός, διεφθαρμένος, παρακμασμένος, πολεμοκάπηλος, εγκληματικός και όλα αυτά με την υπεραξία που αποσπάει από την εργασία της εργατικής τάξης για να επιδίδεται σε τερατουργήματα και τερατογενέσεις.

 Έρχονται εκλογές. Δείτε τη ναυαρχίδα του καπιταλισμού και σκεφτείτε τι ελπίδες έχετε με τέτοιο σύστημα σαν εργαζόμενοι και σαν λαός να δείτε καλύτερη μοίρα από τους Αμερικανούς που και αυτοί υποφέρουν. Καμία! Κι όμως! Τα αστικά κόμματα γράφουν προεκλογικά προγράμματα ευτυχίας που θα διαρκέσουν μέχρι τις εκλογές. Μετά τέρμα το όνειρο, μέσα τα κεφάλια.

 


 Ας δούμε το «Θαύμα»:

 Από την έκθεση της AFL-CIO (Αμερικανική Ομοσπονδία Εργασίας).

 – Ο Έλον Μασκ πήρε ως ετήσια αμοιβή 2,5 εκατ. φορές περισσότερα από τον μέσο εργαζόμενο! Η αποζημίωσή του για τη διεύθυνση της εταιρείας (Tesla) έφτασε τα 158,3 δισ. δολάρια το 2025. Κάθε 4 δευτερόλεπτα λάμβανε τη μέση ετήσια αμοιβή ενός εργαζομένου της Tesla!

 Ο Ντόναλντ Τραμπ εισέπραξε για το 2025 κέρδη  2,2 δισ. δολάρια, κυρίως από δραστηριότητες σχετικές με κρυπτονομίσματα, ποσό που ένας μέσος Αμερικανός εργαζόμενος θα χρειαζόταν περίπου 43.154 χρόνια (Χ50.980,2$) για να συγκεντρώσει.

 Το μισθολογικό χάσμα στις μεγαλύτερες εταιρείες του S&P 500 παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Η μέση αναλογία αμοιβής διευθύνοντος συμβούλου προς εργαζόμενο έφτασε το 312 προς 1 το 2025, από 285 προς 1 το 2024.

Η μέση αμοιβή των CEO, διαμορφώθηκε στα 22,8 εκατ. δολάρια το 2025, έναντι 18,9 εκατ. δολαρίων έναν χρόνο νωρίτερα. Αν συμπεριληφθεί και η Tesla, ο μέσος όρος εκτοξεύεται στα 340,1 εκατ. δολάρια.

 Από ποιους τα παίρνουν;

 Η AFL-CIO επισημαίνει ότι οι απίστευτες αμοιβές των κεφαλαιοκρατών συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία το μερίδιο των εργαζομένων στο εθνικό εισόδημα των ΗΠΑ έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Η έκθεση καταγράφει και την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια Αμερικανοί. Περίπου 37% των ενηλίκων δεν διαθέτει αρκετά χρήματα για να καλύψει μια έκτακτη δαπάνη 400 δολαρίων, ενώ 33% δεν έχει αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση.

 Παράλληλα, το 26% των ενηλίκων δηλώνει ότι έχει αποφύγει ιατρική περίθαλψη λόγω κόστους, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις ενοικιαστές έχει καθυστερήσει την πληρωμή του ενοικίου μέσα στο τελευταίο έτος.

 Συνέλθετε από τα καπιταλιστικά όνειρα που μας πουλάνε οι «σωτήρες», αλλιώς όλοι θα γίνουμε «4 δευτερόλεπτα» ή ένας  στους 43.154 κλεμμένους ετήσιους μισθούς κάποιου καπιταλιστή!

 Και μη πιστέψετε ποτέ ότι αυτά είναι «λεφτά της εξυπνάδας κα της ικανότητας» που κανείς δεν έχασε. Δεν υπάρχει κέρδος που δεν έβαλαν χέρια και μυαλά εργαζομένων. Είναι κλεμμένα λεφτά και τους τα έκλεψαν με έναν από τους 1.000 τρόπους κλοπής της υπεραξίας που παράγουν. Στον καπιταλισμό δεν υπάρχει αξία χωρίς εργασία. Ούτε λεφτόδεντρα. Μόνο ο ιδρώτας των εργαζόμενων και του λαού υπάρχει.

  


ΠΗΓΗ:

  https://aflcio.org/paywatch?utm_source=chatgpt.com

και 

https://www.pronews.gr/auto-moto/misthologiko-xasma-stin-tesla-o-mask-pire-25-ekat-fores-perissotera-apo-ton-meso-ergazomeno/

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Η διαχρονική, νοσηρή γοητεία και η αναβίωση του Ναζισμού -Η γενεσιουργός αιτία

Από αφορμή μια συζήτηση με έναν καλό φίλο που διατύπωσε με ακρίβεια το σύγχρονο φασιστικό φαινόμενο και αυτός ψάχνει να βρει τι είναι αυτό που στράβωσε και έχουμε νέα αναγέννηση και επέλαση του φασιστικού φαινομένου.

 Ένας εκτεταμένος  προβληματισμός.

 Φίλε μου, αυτά που γράφεις είναι ακριβέστατα και μάλλον λιγότερο σκληρά από την πραγματικότητα.

 Το θέμα έχει βασανίσει πολλούς ανθρώπους και πολλούς μελετητές. Τι είναι ο φασισμός και από πού προέρχεται;

 Σχεδόν όλες οι γενικές περιγραφές που κάνεις τις έχουμε διαβάσει και διδαχθεί και τα νέα στοιχεία σου τις κάνουν σαφέστερες. Και τα οικονομικά στοιχεία ανάμειξης των καπιταλιστών στην αναγέννηση του φασισμού είναι αυτά που γράφεις.

 Να πω την αμαρτία μου, εξ αρχής είχα τεράστιο πρόβλημα κατανόησης. Ποιος έκανε ποιόν; Τα φαινόμενα, τεράστιο μέρος των οποίων υπήρχε και πριν, γέννησαν τον φασισμό ή ο φασισμός γέννησε τα φαινόμενα;

 Κι επειδή στον μαρξισμό μάθαμε να κυνηγάμε με τη διαλεκτική την αντίθεση, τη νομοτέλεια και την μήτρα που γεννάει ένα φαινόμενο με βασάνιζε πάντα «Η γενεσιουργός αιτία του φασισμού». Αυτή δεν έβρισκα!

 Χρόνια παιδεύτηκα ψάχνοντας. Αναγκάστηκα να αλλάξω πεδίο έρευνας. Έψαχνα πλέον νομοτέλεια και όχι περιγραφές. Πήγα στην πολιτική οικονομία. Στην βάση, στην οικονομία και όχι στην πολιτική (διακυβέρνηση), στον πολιτισμό και στο Δίκαιο, δλδ στο εποικοδόμημα.

 Αυτό σημαίνει ότι όλα τα επιφαινόμενα του φασισμού τα κατέταξα συγκεντρωτικά στην κατηγορία των αποτελεσμάτων του φασισμού και όχι στην αιτία του. Δεν μπορεί ο φασίστας που δηλώνει το μίσος του για τον λαό, τη δημοκρατία, τον κομμουνισμό, το χρώμα των ανθρώπων κλπ να είναι η αιτία του φασισμού. Το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι η αιτία.

 Αν δεν είχα ασχοληθεί βαθύτερα με την μαρξιστική πολιτική οικονομία ακόμη θα περιέγραφα τα αποτελέσματα του φασισμού ως αιτίες. Δεν είναι  αυτό. 

 


 Κάτι βαθύτερο

Υπάρχει κάτι πολύ βαθύτερο στον φασισμό που τον ανατροφοδοτεί καθημερινά με δύναμη εξουσίας και με τόσο θράσος, ώστε να αμφισβητεί βιαίως τα πάντα στο εποικοδόμημα του συστήματος, ενώ τροφοδοτείται πάντα από τα υπόγεια του καπιταλισμού! Ο φασισμός και οι διάφορες παραφυάδες του ποτέ δεν έλειψαν από το προσκήνιο ή το παρασκήνιο μετά το πέρασμα του καπιταλισμού στο ιμπεριαλιστικό στάδιο (20ς αι.). Ποτέ!  Και σήμερα σε πολλές χώρες το ίδιο γίνεται και όταν υπήρχαν αποικίες το ίδιο γινόταν και με τις νέες τεχνολογίες στα χέρια τους αυτό γίνεται. Εκτρέφεται παράμερα και ο φασισμός, ως άσσος στο μανίκι του συστήματος.

 Μετά πολλών σκέψεων, μελετών και προβληματισμών θεωρώ ότι μπόρεσα να πλησιάσω τη γενεσιουργό αιτία του φασισμού (και του ναζισμού φυσικά). Και αυτή δεν ήταν άλλη από την διατάραξη και  αναντιστοιχία των παραγωγικών σχέσεων με τις παραγωγικές δυνάμεις πράγμα που έφερε στο προσκήνιο και την διατάραξη της προηγούμενης απόλυτη διαχείρισης των μέσων παραγωγής και των παραγωγικών δυνάμεων που κατείχαν οι καπιταλιστές στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης οι καπιταλιστές. Κάτι από την αναντιστοιχία και την μάταιη προσπάθεια αντιστοιχίας διατάρασσε τον εσωτερικό νόμο της δικτατορίας του κεφαλαίου.

Βρέθηκαν σε μια απολύτως αφοπλιστική  για το κεφάλαιο νομοτέλεια αναλογικότητας παραγωγικών σχέσεων – παραγωγικών δυνάμεων που αντέφασκε με τον καπιταλισμό (δικτατορία του κεφαλαίου) και δεν μπορούσαν να αποφύγουν.

 Στο ιμπεριαλιστικό στάδιο τερματίστηκε η τζάμπα εισαγωγή πλούτου από τις αποικίες (εκτατική ανάπτυξη) και παρότι διατηρήθηκε η εξάρτηση και η οικονομική κυριαρχία, έπρεπε να λειτουργήσει ο καπιταλισμός με ίδια μέσα ανάπτυξης (εντατική ανάπτυξη). Την ίδια στιγμή όμως η άνοδος των παραγωγικών δυνάμεων και ιδίως των εργαζομένων που χειρίζονταν τα ανεπτυγμένα μέσα παραγωγής, επέβαλε στο κεφάλαιο την παραχώρηση δικαιωμάτων (από το επίπεδο ζωής μέχρι την αναγκαία παιδεία, επιστήμη, υγεία, απόκτηση ικανοτήτων κλπ) διαφορετικά η παραγωγικότητα της εργασίας, της ανταγωνιστικότητας και των κερδών θα λάμβαναν την κατιούσα, μαζί και οι επιχειρήσεις.

 Όπως επί δουλοκτησίας ο δούλος δεν ήταν ποτέ δυνατόν λόγω σχέσεων, επιπέδου κινήτρων και πνευματικών αποθεμάτων να δουλέψει αυτόβουλα την γεωργική ή βιοτεχνική παραγωγή και έτσι εγκαταλείφθηκε η δουλεία ως ακατάλληλη για τα νέα μέσα παραγωγής έτσι οι απελεύθεροι δούλοι απέκτησαν δικαιώματα επί της παραγωγής, έγιναν δουλοπάροικοι μεσιαγάρηδες και κοσμεκιάρηδες και ο κόσμος γνώρισε νέα ανάπτυξη, τόση που στο τέλος δημιουργήθηκαν οι όροι και η αναγκαιότητα περάσματος σε ανώτερο επίπεδο, στον καπιταλισμό. Χωρίς αυτά η παραγωγή των τσιφλικάδων και γαιοκτημόνων δεν ήταν δυνατή!

 Αυτό έπαθαν και οι καπιταλιστές! Έπεσαν στην παγίδα μιας απολυτής νομοτέλειας εξουσίας και ελέγχου που γεννιέται στα συστήματα στην αρχή με αντιστοιχία παραγωγικών σχέσεων – παραγωγικών δυνάμεων και με το πέρασμα στον ιμπεριαλισμό βρέθηκαν σε μια παγίδα που γεννάει κάθε παρακμή του συστήματος όταν οι παραγωγικές σχέσεις δεν αντιστοιχούν στο επίπεδο των παραγωγικών δυνάμεων.

 Ταξικός «διάλογος»

 Αστική τάξη: θέλουμε όλα τα αρχικά μας δικαιώματα στο κεφάλαιο και στην εργασία! Νόμος είναι το δίκαιο του κεφαλαίου.

Εργατική τάξη: Ό,τι παράγουμε με την εργατική μας δύναμη είναι εργασία μας και μας ανήκει! Νόμος είναι το δίκαιο του εργάτη.

 Σε εποχή παρακμής του συστήματος αρχίζει ένα άτυπο και τυπικό «παζάρι» της  αστικής τάξης με την εργατική τάξη που βασίζεται στο αδιέξοδο παραγωγικότητας και ανάπτυξης με όρους απόλυτης υποταγής της εργατικής τάξης.  

 Για να συνεχιστεί η ανάπτυξη κερδών, ανταγωνιστικότητας, επιβίωσης του συστήματος  έπρεπε να παραχωρηθούν δικαιώματα στην εργατική τάξη σε αυτή δηλαδή που είναι ο νεκροθάφτης του συστήματος και ταυτόχρονα ο μόνος δημιουργός πλούτου για το σύστημα! Το δίλημμα ήταν σκληρό. Αν παραχωρηθούν δικαιώματα τότε αγγίζεται άμεσα το κέρδος και το ιερό δικαίωμα απολύτου ελέγχου των παραγωγικών δυνάμεων, πράγμα φουρνέλο για το σύστημα αφού το τελικό δικαίωμα του εργάτη είναι να είναι «όλη η παραγωγή δική του» (Νόμος είναι το Δίκαιο του Εργάτη)! Και όσο οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις αναπτύσσονταν δίνοντας νέα δικαιώματα τόσο πιο πολύ αυτά ήταν απαραίτητα για τη συνέχιση της ανάπτυξης στο επόμενο στάδιο και τόσο πιο «αιχμάλωτοι» ήταν οι καπιταλιστές! Δηλαδή ή νέα υπονόμευση ή ανάπτυξη κερδών δεν έχει!

 Στην πράξη αυτά γινόταν συνείδηση από την αστική τάξη μόνο με τις σκληρές κινητοποιήσεις των εργαζομένων και του λαού αλλά και από άλλους παράγοντες της εσωτερικής διαδικασίας παραγωγής. Τυποποιούνται προσωρινά, ανάλογα με τον ταξικό και πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων των δύο τάξεων  στο σύνταγμα, στη  νομοθεσία ή σε συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

 Τι συνέβη τότε; Οι καπιταλιστές δεν είναι βλάκες για να μη καταλαβαίνουν ότι η ιδιοκτησία τους και τα κέρδη τους είναι αιχμάλωτα ενός ελάχιστου αναγκαίου επιπέδου εργατικών δικαιωμάτων, κάτω από το οποίο η παραγωγικότητά και ανταγωνιστικότητα πήγαινε περίπατο. Χωρίς αυτά, κέρδη και νίκη στον ανταγωνισμό γιόκ, είτε τους το πουν οι εργαζόμενοι είτε όχι. Έβλεπαν την εμφανή ή αφανή αντίσταση των εργαζομένων στα αποτελέσματα της παραγωγής.

 Το άλμα προς τα πίσω μέσω φασισμού

 Αυτό ήταν! Επιχείρησαν να ξεπεράσουν το αδιέξοδο παραβιάζοντας τη νομοτέλεια «δικαιώματα εργαζομένων = παραγωγή νέων κερδών» με στόχο να έχουν και μεγάλη παραγωγικότητα και μηδέν δικαιώματα για τους παραγωγούς!  Όλα τα δικαιώματα θα τα έχει μόνο το κεφάλαιο! Στην ουσία αποφάσισαν να πυροβολούν τα πόδια του συστήματος για να… τρέχει γρήγορα!

 Για πολλούς αστούς μόνο η αιματηρή και βίαια καταστολή όλων των δικαιωμάτων της εργατικής τάξης και του λαού μπορεί να επαναφέρει τα «απολεσθέντα» απόλυτα δικαιώματα των καπιταλιστών στην πρότερη απεριόριστη θέση (αυθαιρεσία)! Την δε παραγωγικότητα που χάνει ο εργάτης όταν χάνει τα δικαιώματα, σκόπευαν να την πετύχουν με τη απόλυτη βία, μέχρι κατωτάτων, εντελώς απαραίτητων μέσων για την επιβίωση, των εργαζομένων! Οποία αυταπάτη! Αυτό το σχέδιο φυσικά το είδαμε ως αποτυχία και στους εργάτες των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Ο φασισμός σχεδίασε πολιτικά τη θέση των εργαζομένων χωρίς δικαιώματα με τα ελάχιστα για τη στοιχειώδη παραγωγικότητα της εργασίας του.

 

 Η πρώτη αρχή του φασισμού.

 Μετά από πολλά χρόνια αυθόρμητων η σχεδιασμένων δοκιμών, ο «σοσιαλιστής» Μπ. Μουσολίνι ήταν ο πρώτος που κατανόησε την απόλυτη ανάγκη του συστήματος και πραγματοποίησε τη σύνθεση της ταξικής και πολιτικής εξουσίας στον καπιταλισμό με την σύζευξη της ταξικής δικτατορία του κεφαλαίου στην οικονομία (βάση), με την πολιτική δικτατορία στην πολιτική (εποικοδόμημα). Στα πάντα η δικτατορία του κεφαλαίου μεταφράζονταν σε καθημερινότητα!

 Έτσι γεννήθηκε ο φασισμός, και κατ’ επέκταση ο ναζισμός, στα κατάβαθα υπόγεια του συστήματος, στο βάθος των καπιταλιστικών παραγωγικών σχέσεων σαν την εναλλακτική λύση όταν τα δικαιώματα των εργαζομένων υπονομεύουν το σύστημα! Αιτία είναι πάντα η ανάγκη επιστροφής πίσω στο απόλυτο δικαίωμα διεύθυνσης των παραγωγικών δυνάμεων στις στενές καπιταλιστικές παραγωγικές σχέσεις («θέλω πίσω τη ζωή μου» θα φώναξε στεντόρεια το κεφάλαιο!) αφού θεωρούσαν ότι μόνο αυτή η οπισθοδρόμηση διασφάλιζε ανάπτυξη, κέρδη, εξουσία και αιωνιότητα! Το ακριβώς αντίθετο γινόταν όμως με αυτές τις διαδικασίες!

 Τι δεν υπολόγιζαν καλά όταν αφαιρούσαν όλα τα δικαιώματα; Την «Λευκή Απεργία»!

 Οι καπιταλιστές δε γνώριζαν πόση δύναμη και βάθος έχει η «Λευκή Απεργία» του εργατικού δυναμικού και πόσες άπειρες μορφές παίρνει. Μια από αυτές, η πιο κύρια, είναι αυτή που  φαινομενικά δεν παραβιάζει καμία εντολή της εργοδοσίας ή ίσως μάλιστα τις εφαρμόζει με άκρα σχολαστικότητα και αργόσυρτη  ακρίβεια για να μη κάνει κανένα… «λάθος»! Σημαίνει όμως και ότι ο εργαζόμενος δεν καταβάλει καμιά προσπάθεια, θέληση και εθελοντική ιδέα για την αύξηση της δικής του παραγωγικότητας αφού κανένα δικαίωμα αποφέρει. Ο εργάτης δεν πουλάει μόνο την εργατική του δύναμη, πουλάει και την θέληση για εργασία επιζητώντας μάλιστα να αμειφθεί καλύτερα. Χωρίς αυτή τη θέληση η εργατική δύναμη είναι νεκρό εμπόρευμα. Στη λευκή απεργία ο εργάτης δεν κάνει τίποτα απολύτως αν δεν τον διατάξουν με βία. Έτσι αποφεύγει να κάνει και τα πιο απλά και αυτονόητα χωρίς διαταγή. Αυτή η «απεργία» της θέλησης και της σκέψης όμως είναι η μισή παραγωγική αξία της εργατικής δύναμης που τώρα παράγει κατά το πρότυπο ζόμπι! Όταν αυτή η «απεργία», που είναι και πολύ μεταδοτική, αποκτήσει συλλογικό χαρακτήρα η καταστροφή χτυπάει την πόρτα του συλλογικού εργοδότη που τα ήθελε όλα και τώρα κινδυνεύει να τα χάσει όλα!

 Με τέτοιες μέθοδες είδαμε πολλές χώρες, που πέρασαν από πολιτικές δικτατορίες να καταλήγουν σε μεγάλη υστέρηση. Συνήθως στο πρώτο διάστημα της δικτατορίας φαινομενικά οι αυθαίρετες αποφάσεις δίνουν την αίσθηση γρήγορης λύσης προβλημάτων! Στην πράξη μπαίνουν σε μια ατελείωτη διαδικασία αποφάσεων και λεπτομερειών επί παντός επιστητού, ακριβώς δηλαδή φορτώνουν την λευκή απεργία με δικά τους βάρη!

 Αδιέξοδο; Η αστική τάξη, αν δεν την ανατρέψει η εργατική τάξη, δεν έχει ποτέ αδιέξοδο!

 Τότε η αστική τάξη αναζητά σωτήρες και πολλοί αστοί πολιτικοί τρέχουν να τη συνδράμουν με «νέες ιδέες» για να μην επέλθει μια κατάσταση που μπορεί να είναι και επαναστατική.

 Έτσι οι καπιταλιστές οπαδοί της αστικής δημοκρατίας σε συνεργασία με τα αστικά κόμματα (όσα υπάρχουν κάθε φορά) και αστούς πολιτικούς επαναφέρουν τη μέθοδο «δικαιώματα εργαζομένων για ανάπτυξη κερδών» και αρχίζει ξανά νέος κύκλος λειτουργίας του συστήματος με παραβίαση των νομοτελειών του κάτι που στο τέλος θα οδηγήσει σε νέα πολύ ανώτερα  αδιέξοδα και στην ανατροπή του. Αυτό είναι το κόστος που πληρώνει και είναι αναπόφευκτο αφού περνάει το τελευταίο στάδιο ύπαρξης μέσα σε παρακμή και αδιέξοδα.

 Φυσικά αυτά όλα αυτά είναι πολύ απλά. Η ανάλυση ακόμη και σε πρώτο βαθμό είναι απίστευτα περίπλοκη και δύσκολη. Αλλά είμαι βέβαιος ότι κάπως έτσι πρέπει να ανιχνευθεί η κύρια αντίθεση και αντίφαση του καπιταλισμού που είναι η γενεσιουργός αιτία του φασισμού.

 **********/

Δευτέρα 18 Φεβρουαρίου 2008

Η γενεσιουργός αιτία του φασιστικού φαινομένου

Ένα άρθρο που το έγγραψα πριν αρκετά χρόνια, δείχνει τις δυσκολίες διατύπωσης και τις πολύπλοκες σχέσεις, ιδίως σε βαθμό νομοτελειών και πολιτικής οικονομίας.

 https://aristeripolitiki.blogspot.com/2008/02/blog-post_9136.html

 

Σχετικά:

Σάββατο 15 Ιουλίου 2023

Η νέα απειλή του φασιστικού τέρατος – Ο ρόλος των ιδιωτικοποιήσεων σήμερα

https://aristeripolitiki.blogspot.com/2023/07/blog-post_15.html

  Η δικτατορία του κεφαλαίου γεννοβολάει «αυγά του φιδιού» και η αστική δημοκρατία τα εκκολάπτει!

http://aristeripolitiki.blogspot.com/2023/06/blog-post_14.html

  Η νέα τάση στην Ευρώπη είναι τα εθνικά κόμματα, σημειώνουν άλμα και λόγω Ρωσίας - Στην Ελλάδα η ΝΔ κινδυνεύει από τα δεξιά

https://www.bankingnews.gr/politiki/articles/682821/i-nea-tasi-stin-evropi-einai-ta-ethnika-kommata-vriskontai-se-anodo-kai-logo-rosias-stin-ellada-i-nd-tha-kindyneysei-apo-ta-deksia-tis

 

Το αρχικό κείμενο  - αιτία

 Η διαχρονική, νοσηρή γοητεία και η αναβίωση του Ναζισμού

2 Αυγούστου 2026 Σκέψεις

 Του Ιωάννη Δαμίγου

 Η επιβίωση και αναβίωση του Ναζισμού (Νεοναζισμός) στις μέρες μας, αποτελεί ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα της σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας παγκοσμίως. Αν και το χιτλερικό καθεστώς ηττήθηκε στρατιωτικά το 1945, οι ιδεολογικές του ρίζες δεν ξεριζώθηκαν πλήρως. Σήμερα, το “τέρας” αυτό επανέρχεται στην επιφάνεια, μεταλλαγμένο, προσαρμοσμένο στον 21ο αιώνα και εκμεταλλευόμενο τις σύγχρονες κρίσεις. Ποιες είναι αυτές οι αειφόρες ρίζες του; Γιατί διαρκώς ελκύει νέους ανθρώπους; Γιατί το παγκόσμιο κεφάλαιο στηρίζει και ενισχύει τον Ναζισμό;

 


  Οι αιτίες πολλές και διαχρονικές, απλές αλλά και σύνθετες, που προκύπτουν καθημερινά σαν πονηρές μα και έξυπνες παγίδες, σε λαϊκές βάσεις. Η φτώχεια, η ανεργία και η οικονομική ανασφάλεια στρέφουν απελπισμένους πολίτες σε ακραίες, λαϊκίστικες λύσεις. Η προσφυγική κρίση τροφοδοτεί την ξενοφοβία, τον ρατσισμό και τον φόβο για την αλλοίωση της εθνικής ταυτότητας. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στην αγοραία πολιτική και την κατ’ επίφαση δημοκρατία, ενισχύει τον αυταρχισμό. Ο φόβος της απώλειας της εθνικής κυριαρχίας, γεννά έναν επιθετικό, φανατικό εθνικισμό. Εμφάνιση ακροδεξιών και νεοναζιστικών σχηματισμών που εισέρχονται σε κοινοβούλια (όπως συνέβη ιστορικά με τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα ή με ρεβανσιστικές τάσεις στη Γερμανία). Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες, χρησιμοποιούνται για στρατολόγηση νέων, διασπορά fake news και ρητορικής μίσους. Διείσδυση σε συνδέσμους οπαδών και δημιουργία ταγμάτων εφόδου με προπέτασμα τον αθλητισμό. Προσπάθεια παραποίησης της ιστορίας. Τώρα, η διαχρονική, νοσηρή γοητεία και αναβίωση του Ναζισμού οφείλεται κυρίως στην εργαλειοποίηση του συλλογικού φόβου, στην υπόσχεση μιας απόλυτης ταυτότητας και στην απλουστευτική ερμηνεία σύνθετων κοινωνικών κρίσεων. Παρά την καθολική ιστορική και ηθική του καταδίκη, το φαινόμενο αυτό συνεχίζει να επιβιώνει και να μεταλλάσσεται, εξαιτίας συγκεκριμένων επιτηδευμένων ψυχολογικών, κοινωνικών και πολιτικών μηχανισμών. Ψυχολογικός άξονας: Καλλιέργεια θυμάτων και απειλής, μετατροπή του φόβου σε επιθετικότητα. Κοινωνικός: Προσφορά αυστηρής ιεραρχίας, αντικατάσταση της ατομικής ευθύνης με τυφλή υπακοή. Πολιτικός: Λαϊκισμός και εθνικιστική έξαρση, aποσταθεροποίηση των δημοκρατικών θεσμών. Η επιβίωσή του, δεν βασίζεται στην ορθολογική σκέψη, αλλά στην πολιτική εκμετάλλευση του ανθρώπινου πρωτογονισμού, ο οποίος ενεργοποιείται κάθε φορά που οι δημοκρατικές κοινωνίες αποτυγχάνουν να προσφέρουν δικαιοσύνη, ασφάλεια και όραμα για το μέλλον. Ακριβώς δηλαδή, αυτό που συμβαίνει κατά κόρον στην χώρα μας, τόσο στην Ευρώπη; όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο ναζισμός και ο νεοναζισμός ελκύουν  νέους χρησιμοποιώντας στοχευμένες στρατηγικές ριζοσπαστικοποίησης για να προσελκύσουν άτομα σε μια ευαίσθητη ηλικία μετάβασης. Οι νέοι που νιώθουν απομονωμένοι ή περιθωριοποιημένοι, βρίσκουν μια έτοιμη, ισχυρή ομάδα. Η ένταξη παρέχει συντροφικότητα και την ψευδαίσθηση ότι ανήκουν σε κάτι μεγαλύτερο από τους ίδιους. Άλλωστε, η κοινωνική καταδίκη της ιδεολογίας λειτουργεί μερικές φορές αντίστροφα, ελκύοντας όσους αναζητούν την ακραία πρόκληση των ορίων  Η ρητορική του ναζισμού βασίζεται στην φυσική και φυλετική ανωτερότητα, προσφέροντας κύρος σε νέους με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Όσο για την σχέση μεταξύ του παγκόσμιου κεφαλαίου (μεγάλες επιχειρήσεις, βιομήχανοι, τράπεζες) και του ναζισμού, αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα της σύγχρονης ιστορίας και της πολιτικής οικονομίας. Ιστορικά και θεωρητικά, η στήριξη αυτή δεν βασίστηκε σε ιδεολογική ταύτιση, αλλά σε χρησιμοθηρικά και οικονομικά κίνητρα. Μετά τη Ρωσική Επανάσταση του 1917, οι εγχώριοι και διεθνείς κεφαλαιοκράτες, φοβούνταν την εξάπλωση του κομμουνισμού. Ο Χίτλερ παρουσίασε τον εθνικοσοσιαλισμό ως το απόλυτο ανάχωμα ενάντια στον μπολσεβικισμό. Μόλις ανέβηκαν στην εξουσία, οι Ναζί, απαγόρευσαν τα ελεύθερα εργατικά συνδικάτα και τις απεργίες. Αυτό εξασφάλισε στις μεγάλες βιομηχανίες σταθερότητα, χαμηλό εργατικό κόστος και πειθαρχημένο εργατικό δυναμικό. Γερμανικοί κολοσσοί (όπως οι Krupp, IG Farben, Siemens, Volkswagen) και ορισμένες ξένες πολυεθνικές συνεργάστηκαν στενά με το ναζιστικό καθεστώς. Τα τεράστια προγράμματα επανεξοπλισμού της Γερμανίας απέφεραν μυθικά κέρδη. Αντίθετα με την κοινή αντίληψη περί κρατικού ελέγχου, η ναζιστική Γερμανία εφάρμοσε εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις τραπεζών, σιδηροδρόμων και χαλυβουργιών κατά τη δεκαετία του 1930, ενισχύοντας το ιδιωτικό κεφάλαιο. Tο κεφάλαιο ιστορικά τείνει να συνεργάζεται με οποιοδήποτε καθεστώς εγγυάται τη σταθερότητα της αγοράς, την προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και την κερδοφορία, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για δημοκρατία ή δικτατορία. Οι τράπεζες της Wall Street (π.χ. J.P. Morgan) διοχέτευσαν δάνεια δισεκατομμυρίων στη Γερμανία τη δεκαετία του 1920. Η Τράπεζα  Διεθνών Διακανονισμών (BIS), δημιουργήθηκε στην Ελβετία από κεντρικές τράπεζες (συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας, της Βρετανίας και των ΗΠΑ). Παρέμεινε πλήρως ενεργή κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, λειτουργώντας ως πύλη των Ναζί προς τις διεθνείς αγορές. Δέχθηκε (ξέπλυνε) τον χρυσό που έκλεψαν οι Ναζί από τις κεντρικές τράπεζες των κατεχόμενων χωρών (π.χ. Τσεχοσλοβακία, Αυστρία). Η Chase National Bank, συνέχισε να συνεργάζεται με το ναζιστικό καθεστώς ακόμη και μετά την έναρξη του πολέμου, παγώνοντας λογαριασμούς Εβραίων στη Γαλλία. Η Union Banking Corporation (UBC): Αμερικανική επενδυτική τράπεζα (με διευθυντή τον Prescott Bush, παππούς του 43ου Προέδρου, Τζορτζ Ου. Μπους του νεότερου), που διαχειριζόταν περιουσιακά στοιχεία του Γερμανού βιομήχανου Fritz Thyssen, βασικού χρηματοδότη του Χίτλερ. Τράπεζες της Βρετανίας, λείπει ο Μάρτης από την σαρακοστή; όπως η Τράπεζα της Αγγλίας (υπό τον Montagu Norman) στήριξε την πολιτική του κατευνασμού, αποδεσμεύοντας τσεχοσλοβακικό χρυσό υπέρ της ναζιστικής Reichsbank το 1939. Η Ελβετία ψήφισε τον εμβληματικό νόμο για το τραπεζικό απόρρητο το 1934, που προβλήθηκε ως μέτρο προστασίας των περιουσιών των Γερμανών Εβραίων από τις κατασχέσεις της Γκεστάπο. Στην πράξη, επέτρεψε σε ναζιστικά στελέχη και ξένους συνεργάτες τους να κρύψουν τεράστια, παράνομα κεφάλαια με πλήρη ανωνυμία. Η ανεξάρτητη επιτροπή Volcker, αποκάλυψε δεκάδες χιλιάδες λογαριασμούς θυμάτων που είχαν αποσιωπηθεί από τις τράπεζες. Οι μεγάλες Ελβετικές τράπεζες (όπως η UBS και η Credit Suisse) αναγκάστηκαν το 1998, να υπογράψουν δικαστικό συμβιβασμό ύψους 1,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αποζημίωση των επιζώντων του Ολοκαυτώματος και των απογόνων τους. 

  Η Δεξιά, από φύσει και θέσει συμφεροντολογικός χαμαιλέοντας, προσαρμοζόταν επιτήδεια και συνέδραμε  υλικά, στις ναζιστικές εκφάνσεις από πάντα. Κάθε φορά, που η αλόγιστη και άπληστη καπιταλιστική κρίση οδηγείται στο προφανές αδιέξοδο, επιζητεί και βρίσκει λύση μέσα από την χρηματοδότηση και την επένδυση πολέμων. Ο έλεγχος της παιδείας, άρα το έλλειμμα που επιβάλει στην κρίση και στην σκέψη, είναι το μεγάλο όπλο, επίτευγμα, που της προσδίδει διαχρονικά μια νοσηρή γοητεία, μέσω της οποίας αναβιώνει αενάως. Εφόσον δεν υπάρχει δυνατότητα μελέτης της ιστορίας, των γενεσιουργών αιτίων, της κατανόησης λειτουργιών, προς γνώση και παραδειγματισμό αποφυγής του ολοκληρωτισμού, οι πηγές του ναζισμού θα σχηματίζουν χειμάρρους ολέθρου, που θα παρασύρουν όποτε παραστεί ανάγκη, τους ίδιους τους οπαδούς του, αλλά και τους άπειρους αδαείς. Οι προνοήσαντες και διασωθέντες, (όπως οι τότε ηττημένοι ναζιστές, βοηθούμενοι από τους βιομήχανους και τις τράπεζες, διέφυγαν με κεφάλαια, στην Αργεντινή, Χιλή, Παραγουάη κλπ), θα είναι πάντα οι βιομήχανοι και οι άγγελοι προστάτες τους, τράπεζες.  Και πάλι από την αρχή …

 Ανοιχτό Παράθυρο

Η διαχρονική, νοσηρή γοητεία και η αναβίωση του Ναζισμού

https://www.anoixtoparathyro.gr/%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BD%CE%BF%CF%83%CE%B7%CF%81%CE%AE-%CE%B3%CE%BF%CE%B7%CF%84%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2/

 

 

 

Αυτός ο δημοσιονομικός χώρος χωράει τα πάντα και τίποτα! Και στο βάθος πόλεμος!

-Πάνω που ΕΕ, κυβέρνηση και αστικά κόμματα που δίνουν διαπιστευτήρια, ομνύουν υπέρ της κοστολόγησης κάθε μέτρου με βάση τα στενά περιθώρια του δημοσιονομικού χώρου,

-Πάνω που ο  στενός «δημοσιονομικός χώρος» δεν επιτρέπει αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις, Υγεία, αντιπυρική άμυνα κλπ αλλά επιτρέπει φαρδιά - πλατιά αναβαλλόμενη φορολογία τραπεζών, αφορολόγητα κέρδη εφοπλιστών, αυξήσεις τιμών στα είδη λαϊκών αναγκών και ματωμένα πρωτογενή πλεονάσματα, πάνω σε όλα αυτά μας προέκυψε μια νέα προκλητική, αντιλαϊκή, επικίνδυνη, φιλοπόλεμη φοροαπαλλαγή που χωράει άνετα στον στενό δημοσιονομικό χώρο!

«Ξεκινά το νέο επενδυτικό καθεστώς Άμυνας με προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ για στρατηγικούς τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, προσφέροντας ενισχυμένη φορολογική έκπτωση και γρήγορη αδειοδότηση επενδύσεων.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργού Ανάπτυξης, ξεκινά σήμερα (7.8.2026) η προκήρυξη του καθεστώτος Άμυνας του Αναπτυξιακού Νόμου από τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία.

Το νέο καθεστώς αφορά επενδύσεις διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς, εστιάζοντας στην ενίσχυση ολοκληρωμένων επενδυτικών σχεδίων στους τομείς όπλων, πυρομαχικών, μηχανοκίνητων οχημάτων, αεροσκαφών και στρατιωτικών οχημάτων μάχης.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 150 εκατ. ευρώ μέσω υπεραποσβέσεων, με ανώτατο όριο τα 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο. Τα κίνητρα περιλαμβάνουν τη φορολογική υπερέκπτωση δαπανών, με προσαυξημένη κατά 100% έκπτωση των επιλέξιμων δαπανών, αξιοποιήσιμη εντός 15 φορολογικών ετών, καθώς και ταχεία αδειοδότηση των έργων».

Άνοιξε το παιχνίδι! Δειλά με.. μόνο 150 εκ.! Να δείτε που θα είναι ένα πηγάδι δισεκατομμυρίων δίχως πάτο γιατί στο βάθος του κρύβεται ο πόλεμος που σχεδιάζουν οι ιμπεριαλιστές και τα σχέδια επανεξοπλιμού της ΕΕ!


 Κάποιοι ακόμη δεν κατάλαβαν ότι η τελευταία πράξη του προηγούμενου παγκόσμιου πολέμου ήταν η ρίψη δυο ατομικών βομβών, σαν αυτές τις ημέρες, τον Αύγουστο του 1945. Από εκεί θα πιάσουν τη συνέχεια…

Καιρός να αφυπνιστούν οι λαοί γιατί επιστροφή από έναν πυρηνικό πόλεμο δεν έχει.

 

Πηγή:

https://www.businessdaily.gr/politiki/225430_neo-anaptyxiako-kathestos-gia-ependyseis-stin-amyntiki-biomihania

 

 

 

 

Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

Η Δύσκολη εποχή της ΕΔΑ

Η εποχή της ΕΔΑ δεν ερμηνεύεται με σημερινά μέτρα γιατί δεν χωράει σε κανένα σημερινό μέτρο και καλούπι. Ήταν μια ερμαφρόδιτη κατάσταση που όλοι την ήξεραν και όλοι έκαναν πως δεν την ήξεραν!

 Άκουγα από μικρό παιδί για την ΕΔΑ με τρόπους που με έπιανε δέος και τρόμος! Με απίστευτη επικρεμάμενη απειλή με το παραμικρό. Και με το σπίτι περικυκλωμένο με χαφιέδες και σφραγισμένα στόματα που δεν καταλάβαινα γιατί. Σιγά σιγά όμως…

 Αντάμωσα με τη Νεολαία ΕΔΑ τον Οκτώβρη του 1963. Ήξερα όμως ότι ανταμώνω με το ΚΚΕ! Μοίρασα προεκλογικές προκηρύξεις. Το ίδιο όταν οργανώθηκα στη Ν. Λαμπράκη. Εσωτερικά δεν υπήρχε χώρος για ΕΔΑ, εξωτερικά όλα ήταν ΕΔΑ!

 Προσπερνώ κάποιους που μας πίεζαν να μη λέμε ότι είμαστε κομμουνιστές αλλά μόνο «δημοκράτες νεολαίοι»! Δεν πέρασε!

Μεγάλη προδικτατορική συγκέντρωση της ΕΔΑ στις Σέρρες 

  Οι κομμουνιστές ήταν στην πραγματικότητα η ψυχή και η κινητήρια δύναμη της ΕΔΑ. Όσοι ήταν αριστεροί ενταγμένοι ή συνεργαζόμενοι ήξεραν πού έρχονταν και ήταν αποφασισμένοι να τραβήξουν το λούκι που τραβούσαν οι κομμουνιστές. Ήταν άνθρωποι που πίστευαν και αυτοί ότι το καπιταλιστικό σύστημα πρέπει να ανατραπεί αλλά με διαφορετική αντίληψη για το πως θα γίνει αυτό. Λίγοι ήταν σε κάθε οργάνωση, αλλά μέχρι και τη ζωή τους έδωσαν, όχι μόνο εξορίες και φυλακές, μαζί με τους  κομμουνιστές.

 

 Βουλευτές και στελέχη της ΕΔΑ στις Σέρρες σε πορεία προς την συγκέντρωση διαμαρτυρίας για την ανατίναξη των γραφείων της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη  (ΔΝΛ) στις 7/12/1965 από την ΚΥΠ

Κάποιοι κουράστηκαν! Δεν άντεξαν έναν ατελείωτο κοινό δρόμο αγώνων και θυσιών με τους κομμουνιστές! Και το 1968 διαχωρίζουν τη θέση τους για να τραβήξουν έναν δρόμο που έπαυαν να είναι αρνητές του συστήματος. Δεν ήταν μόνο αριστεροί αλλά και κομμουνιστές, στελέχη υψηλόβαθμα που νόμισαν ότι άλλαξαν οι συνθήκες και τώρα «η ζωή χαρίζεται χωρίς ν’ ανατραπεί»! Έχασαν το κομμουνιστικό DNA που τους οδηγούσε. Μεταπήδησαν αργά και σταδιακά στα χαρακώματα του συστήματος. Και ονομάστηκαν αρχικά ανανεωτική κομμουνιστική αριστερά ("ΚΚΕ εσωτερικού") και σε συνέχεια σκέτο "ανανεωτική αριστερά" διαφόρων κομματικών μορφών. Τη συνέχεια την γνωρίζουν όλοι στα συντρίμμια του ΣΥΡΙΖΑ, τελευταίο φορέα με ευθεία διαδοχή από την αρχική μήτρα του "ΚΚΕ εσωτερικού"...

Συμπεράσματα  

 Σήμερα δεν υπάρχει ούτε ίχνος από το πνεύμα της ΕΔΑ. Κανένας δεν ενδιαφέρεται για την αναδημιουργία της, παρά τις προσπάθειες στη μεταπολίτευση, γιατί τώρα κανείς δεν χρειάζεται μάσκες πολιτικής παραλλαγής. Ούτε καν επιβιώνει στις αλλεπάλληλες μεταλλαγές της αρχικής κομμουνιστικής, ανανεωτικής αριστεράς

 

  "Η Γενιά μας". Περιοδικό της ΔΝΛ. Πρωτοσέλιδο σκίτσο για την φασιστική ανατίναξη των γραφείων της ΔΝΛ Σερρών

 Η ΕΔΑ έγραψε μια ιστορία με ηρωισμούς και λάθη αλλά πολιτικά έπαιξε από τη μια τον ρόλο της πολιτικής έκφρασης των κομμουνιστών και από την άλλη το εκκολαπτήριο των οπορτουνιστών. Ο ιστορικός του μέλλοντος θα μπορέσει με ακρίβεια να αποτιμήσει το πραγματικό ειδικό βάρος της στους πολιτικούς συσχετισμούς δυνάμεων και στην ιστορία του κομμουνιστικού και του αριστερού κινήματος, ιδίως με την δράση της κάτω από τραγικές συνθήκες και με την ευκαιρία που έδωσε στο ΚΚΕ να εκφραστεί με τον λαό σε σεβαστά εκλογικά ποσοστά.

 Είναι ιστορία και ο καθένας την κρίνει τώρα πολιτικά, όχι όμως μαρξιστικά, επιστημονικά. Αυτό απαιτεί χρόνια να περάσουν…

 

Συνεστίαση της ΕΔΑ Σερρών και της ΔΝΛ Σερρών στο ¨γνωστό" κέντρο "Τ' ΑΗΔΟΝΙΑ" 

 Προσωπικά

 Από εκείνη την εποχή μου έμειναν πολλές πολιτικές πληγές αλλά και προσωπικοί φίλοι που τίμια πίστευαν στο οπορτουνιστικό τους όραμα, παρότι διαψεύδονταν αλλεπάλληλα μέχρι το 2015 οπότε έληξαν οι αμφιβολίες και ταλαντεύσεις. Είχαν γνώση των διαφορών και τις σεβάστηκαν.

Είχα την τύχη να ανταμώσω προδικτατορικά με τον πράγματι σεβαστό μπάρμπα - Γιάννη Πασαλίδη με τη μνημειώδη πίπα του και πολλά στελέχη από τους οποίους ξεχωρίζω τον Μ. Γλέζο, τον Μίκη κ.α. νεότερους. Εννοείται πως ποτέ δεν δίστασα να τους κάνω κριτική για τις εκάστοτε πολιτικές τους επιλογές γιατί δεν χωρούσε στο μυαλό μου ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι λογικό να είναι απέναντι από τις κλασσικές κομμουνιστικές θέσεις και πρακτικές. 

 

 Ο Μίκης στις Σέρρες. Εγκαίνια των Γραφείων της ΔΝΛ, Οκτώβριος 1964

 

 

Ημιπαγκόσμιος πόλεμος!

Ο πόλεμος γύρω μας επεκτείνεται  και κάποιοι μιλάνε για ευκαιρίες από αυτόν!

 Ο Διοικητής της ΤτΕ μας βγήκε προπαγανδιστής και στρατηλάτης των ευκαιριών της πολεμικής οικονομίας και του πολέμου για τους μεγαλο-καπιταλιστές, την ίδια ώρα που ο πόλεμος απλώνεται σε ένα τεράστιο φάσμα χωρών βόρεια, ανατολικά και νότια και ήδη αγγίζει με χίλιους τρόπους τη χώρα μας. [Γ. Στουρνάρας: «Ρευστό το εξωτερικό περιβάλλον, αλλά οι διαταραχές δημιουργούν και ευκαιρίες» https://www.amna.gr/home/article/1013538/G-Stournaras-Reusto-to-exoteriko-periballon--alla-oi-diataraches-dimiourgoun-kai-eukairies]

 Οι πολεμοχαρείς ιμπεριαλιστές μηχανεύονται την ενοποίηση των πολεμικών μετώπων σε μια πρόβα «ημιπαγκόσμιου πολέμου»!

 


 Γράφει ο Ριζοσπάστης στις 1 & 2 Αυγούστου 2026:

 Ακόμα πιο κοντά το ενδεχόμενο να ενωθούν τα μέτωπα του ιμπεριαλιστικού πολέμου

 Η εμπλοκή του καθεστώτος Ζελένσκι στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, στο πλευρό των ΗΠΑ και των συμμάχων τους ενάντια στο Ιράν, αναδεικνύεται σε ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο στοιχείο της κλιμάκωσης των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων.

 Σε συνδυασμό και με άλλες εξελίξεις, που περιγράφονται αναλυτικά στο διπλανό χρονολόγιο, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος περνάει σε μια καινούργια φάση, όπου ο κίνδυνος γενίκευσης των δύο βασικών μετώπων και κυρίως ενοποίησής τους είναι πιο ορατός από ποτέ.

 Η ουκρανική επίθεση σε ιρανικό εμπορικό πλοίο στην Κασπία, οι καταγγελίες του Ιράκ για δράση ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών στο έδαφός του και οι απειλές της Τεχεράνης για αντίποινα είναι πρόσθετα στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι οι δύο βασικές εστίες, σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, διαπλέκονται όλο και περισσότερο.

 Κάτω από αυτές τις εξελίξεις, ευρωατλαντικά επιτελεία και «δεξαμενές σκέψης» ομολογούν τώρα ότι οι συγκρούσεις αυτές δεν μπορούν να εξετάζονται ως ανεξάρτητες «περιφερειακές» κρίσεις και ότι αποτελούν αλληλοσυνδεόμενα θέατρα μιας ευρύτερης σύγκρουσης, με υπόβαθρο τη «μητέρα των μαχών», τον ανταγωνισμό δηλαδή ΗΠΑ - Κίνας και των συμμάχων τους για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

 Σ' αυτήν την κατεύθυνση εξετάζουν και την πορεία ενοποίησης των πολεμικών μετώπων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, που όπως όλα δείχνουν επιταχύνεται».

 Αλλωστε, οι πολεμικές συγκρούσεις και το πραγματικό τους υπόβαθρο, δηλαδή η υπερσυσσώρευση κεφαλαίου που αναπαράγει τις καπιταλιστικές κρίσεις και οι ανταγωνισμοί για την αναδιανομή αγορών, δρόμων και σφαιρών επιρροής, συγκροτούν ένα ενιαίο πεδίο αντιπαράθεσης και συνέχεια των ανταγωνισμών στην «ειρηνική» περίοδο του καπιταλισμού.

 Ταυτόχρονα οι εξελίξεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή επιδρούν ευρύτερα στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων, αλλά και στις αντιθέσεις που οξύνονται μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο.

 Για παράδειγμα οι Ευρωπαίοι ΝΑΤΟικοί θέλουν μεγαλύτερη δέσμευση των ΗΠΑ στον πόλεμο της Ουκρανίας, και αντίστροφα οι ΗΠΑ εξαρτούν ακόμα και το μέλλον της ευρωατλαντικής συμμαχίας από την εμπλοκή των Ευρωπαίων συμμάχων τους στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής. Ενα πλέγμα ανειρήνευτων ανταγωνισμών, αλλά και συμμαχικών συμφερόντων που συγκλίνουν και αποκλίνουν, σπρώχνει τις εξελίξεις σε ανεπίστρεπτη πορεία κλιμάκωσης...

 

Τα «περιφερειακά μέτωπα» και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός

 Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη έκθεση του Center for a New American Security (CNAS) με τίτλο «Forecasting the Future of the Axis of Upheaval» («Προβλέποντας το μέλλον του άξονα της αναταραχής»).

 Η έκθεση υποστηρίζει ότι η συνεργασία Ρωσίας, Κίνας, Ιράν και Βόρειας Κορέας δεν συγκροτεί μια κλασική στρατιωτική συμμαχία, αλλά ένα ευέλικτο και προσαρμοστικό δίκτυο συνεργασίας («adaptive network»), το οποίο επιτρέπει στα συμμετέχοντα κράτη να αυξάνουν την πίεση προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους σε πολλαπλά γεωγραφικά θέατρα, χωρίς απαραίτητα να εμπλέκονται άμεσα στις συγκρούσεις των εταίρων τους.

 Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, η Μόσχα αντιμετωπίζει πλέον τις σχέσεις με το Ιράν, την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα ως αναπόσπαστο στοιχείο της μακροπρόθεσμης αντιπαράθεσής της με τις ΗΠΑ.

 Παράλληλα επισημαίνεται ότι η ρωσική υποστήριξη στο Ιράν κατά την επιχείρηση «Epic Fury» αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας μορφής συνεργασίας: Πολιτική στήριξη, ανταλλαγή πληροφοριών, μεταφορά τεχνογνωσίας από τον πόλεμο στην Ουκρανία, παροχή προηγμένων μη επανδρωμένων συστημάτων, αλλά αποφυγή άμεσης εμπλοκής απέναντι στις ΗΠΑ.

 Η λογική αυτή αποτυπώνεται και σε άλλες «δυτικές» αναλύσεις. Το «Atlantic Council» σε εκδήλωση με τίτλο «A New Nexus: How can we understand Russia and Iran's unprecedented cooperation?» («Ενας νέος άξονας: Πώς μπορούμε να κατανοήσουμε την πρωτοφανή συνεργασία Ρωσίας και Ιράν;») υπογραμμίζει ότι μετά το 2022 η συνεργασία Ρωσίας - Ιράν απέκτησε πρωτοφανές βάθος.

 Η μεταφορά ιρανικών UAV στη Ρωσία για χρήση στην Ουκρανία, η δημιουργία κοινής βιομηχανικής παραγωγής drones και οι συζητήσεις για ανταλλαγή προηγμένων οπλικών συστημάτων δείχνουν ότι οι δύο χώρες δεν ανταλλάσσουν απλώς όπλα, αλλά διαμορφώνουν κοινές στρατιωτικές και βιομηχανικές δυνατότητες.

 Θυμίζουμε βέβαια ότι η στρατηγική αυτή σχέση άρχισε να οικοδομείται πολύ πριν την κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία, και συγκεκριμένα κατά την περίοδο του εμφυλίου και της ιμπεριαλιστικές επέμβασης στη Συρία (2017), όπου η Ρωσία συνεργάστηκε στενά με την Τουρκία και το Ιράν μέσω της Διαδικασίας της Αστάνα, απέναντι και στα αμερικανοΝΑΤΟικά σχέδια που έγινε προσπάθεια να κυριαρχήσουν στην περιοχή με πρόσχημα την αντιμετώπιση των τζιχαντιστών.

Κομμάτια του ίδιου παζλ

 Οι ίδιες αναλύσεις επισημαίνουν ότι η «τεχνογνωσία» από ένα θέατρο επιχειρήσεων μεταφέρεται πλέον άμεσα σε ένα άλλο. Οπως αναφέρει το «Newsweek» επικαλούμενο αναλυτές του «Wilson Center», «ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν μένει εκεί» αλλά παράγει ευρύτερες επιπτώσεις στον Περσικό Κόλπο, στην τεχνολογία αντιμετώπισης drones και στις διεθνείς ενεργειακές διαδρομές.

 Η επίθεση ουκρανικών δυνάμεων σε ιρανικά συμφέροντα στην Κασπία και οι φόβοι για επέκταση της αστάθειας στην περιοχή συνδέονται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς επηρεάζουν τον λεγόμενο Middle Corridor (Κεντρικό Διάδρομο) και τις μελλοντικές προμήθειες φυσικού αερίου από την Κεντρική Ασία.

 Ανάλογη είναι η προσέγγιση του «Brookings Institution», που εκτιμά ότι τόσο ο πόλεμος στην Ουκρανία όσο και η αντιπαράθεση των ΗΠΑ με το Ιράν αποτελούν κρίσεις που δοκιμάζουν ταυτόχρονα τη ρωσική και την αμερικανική ισχύ. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι δύο συγκρούσεις αποκαλύπτουν τα όρια της στρατιωτικής ισχύος των μεγάλων δυνάμεων και αναγκάζουν Ευρώπη, Ουκρανία και άλλους περιφερειακούς παράγοντες να αναζητήσουν νέες μορφές συνεργασίας και ασφάλειας.

 Ετσι, χωρίς να γίνεται λόγος για έναν ενιαίο παγκόσμιο πόλεμο με την κλασική έννοια, οι ευρωατλαντικές στρατηγικές αναλύσεις αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερο τα ενεργά μέτωπα των ιμπεριαλιστικών πολέμων ως αλληλένδετα θέατρα ενός ενιαίου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, όπου η στρατιωτική ισχύς, η τεχνολογία, η Ενέργεια και η οικονομία λειτουργούν ως αδιαχώριστες διαστάσεις της ίδιας αντιπαράθεσης.

Η Τουρκία ως συνδετικός κρίκος των δύο πολεμικών μετώπων

 Η σταδιακή ενοποίηση των θεάτρων του πολέμου, που καταγράφεται στις αναλύσεις ευρωατλαντικών επιτελείων, αντανακλάται και στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται ο ρόλος της Τουρκίας.

 Ενώ κατά το παρελθόν η Αγκυρα εξεταζόταν είτε ως παράγοντας της Μαύρης Θάλασσας είτε ως περιφερειακή δύναμη της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, σήμερα αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως ο γεωπολιτικός κρίκος που συνδέει τα δύο σημαντικότερα μέτωπα του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

 Η «μετατόπιση» αυτή δεν περιορίζεται στη γεωγραφία. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο οι ευρωατλαντικές στρατηγικές αναλύσεις αντιλαμβάνονται πλέον την αλληλεπίδραση των συγκρούσεων.

 Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση στη Μέση Ανατολή, οι ενεργειακοί διάδρομοι, οι θαλάσσιες οδοί και οι εφοδιαστικές αλυσίδες περιγράφονται όλο και περισσότερο ως στοιχεία ενός «ενιαίου στρατηγικού χώρου». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η Τουρκία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς βρίσκεται στο μοναδικό γεωγραφικό σημείο όπου τέμνονται η Μαύρη Θάλασσα, η Ανατολική Μεσόγειος, ο Καύκασος και οι χερσαίοι διάδρομοι που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία.

 Το «Center for Strategic and International Studies» (CSIS) υποστηρίζει ότι η Τουρκία αποτελεί ίσως τον μοναδικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ που διατηρεί ταυτόχρονα λειτουργικές σχέσεις με το Κίεβο, τη Μόσχα και τη «Δύση». Η Αγκυρα εξόπλισε την Ουκρανία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar, εφάρμοσε τη Συνθήκη του Μοντρέ, περιορίζοντας τη διέλευση πολεμικών πλοίων από τα Στενά, συμμετείχε στη Συμφωνία Σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας και συνέβαλε σε συμφωνίες για ανταλλαγές αιχμαλώτων.

 Παράλληλα όμως απέφυγε να συμμετάσχει στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και διατήρησε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Το CSIS μιλάει για «στρατηγική εξισορρόπησης», που επιτρέπει στην Αγκυρα να διατηρεί επιρροή σε όλα τα εμπλεκόμενα στρατόπεδα.

 Πιο κοντά σε «σταυροδρόμι»

 Ανάλογη είναι η προσέγγιση και για τον ρόλο της στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με το «Brookings Institution» η Τουρκία επιδιώκει να αποτρέψει και μια στρατηγική επικράτηση του Ιράν, αλλά και μια πλήρη αποσταθεροποίησή του. Μια γενικευμένη σύγκρουση, σημειώνει η ανάλυση, θα μπορούσε να προκαλέσει νέες προσφυγικές ροές, να ενισχύσει τις κουρδικές αποσχιστικές δυνάμεις, να διαταράξει τις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές και να μεταβάλει συνολικά την περιφερειακή ισορροπία ισχύος.

 Γι' αυτόν τον λόγο το «Brookings» περιγράφει τη στάση της Αγκυρας ως «ενεργή ουδετερότητα», που συνδυάζει διπλωματική δραστηριότητα, διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με όλα τα μέρη και αποφυγή άμεσης εμπλοκής.

 Σε μια πορεία, βέβαια, και όσο οι ανταγωνισμοί οξύνονται, τα διλήμματα και τα περιθώρια ελιγμών για την αστική τάξη της Τουρκιάς στενεύουν, όσο κι αν η στάση της εμφανίζεται σήμερα ως «συμβατή» με τον σχεδιασμό και τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ στο ανατολικότερο σύνορο της ευρωατλαντικής συμμαχίας.

 Ο μεγάλος στρατός της και η στρατιωτική τεχνολογία που αναπτύσσει είναι σίγουρο ότι αργά ή γρήγορα θα κληθούν να υπηρετήσουν πιο ενεργά τα σχέδια των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ, όπως δείχνει άλλωστε και η διαμάχη με τις ΗΠΑ για τους ρωσικούς S-400 και τα F-35.

 Σε κάθε περίπτωση, η τουρκική αστική τάξη παζαρεύει τον ρόλο της στην περιοχή ρίχνοντας στην αρένα τόσο τη στρατιωτική και γεωπολιτική της ισχύ όσο και τους διαύλους που διατηρεί με αντίπαλα στο ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ καπιταλιστικά κράτη. Μέρος αυτών των παζαριών είναι και οι εξελίξεις στα Ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό, με βάση τον ΝΑΤΟικό οδικό χάρτη για ευρύτερες διευθετήσεις.

Κόμβος ανταγωνιστικών συμφερόντων

 Το «Chatham House» προχωρά ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η όξυνση της κρίσης στη Μέση Ανατολή αυξάνει τη στρατηγική αξία της Τουρκίας για το ευρωατλαντικό στρατόπεδο.

 Οι συγκρούσεις γύρω από τις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας και του Περσικού Κόλπου, σε συνδυασμό με την αναζήτηση ασφαλέστερων εμπορικών και ενεργειακών διαδρόμων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, επαναφέρουν στο προσκήνιο τον λεγόμενο Μέσο Διάδρομο (Middle Corridor), ο οποίος διέρχεται μέσω Τουρκίας και Καυκάσου. Με αυτόν τον τρόπο η Αγκυρα αποκτά σημασία όχι μόνο ως στρατιωτικός σύμμαχος στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, αλλά και ως κρίσιμος κόμβος μεταφορών, Ενέργειας και εφοδιαστικής υποστήριξης.

 Το κοινό στοιχείο όλων αυτών των αναλύσεων είναι ότι η Τουρκία εφαρμόζει ουσιαστικά την ίδια στρατηγική και στα δύο μέτωπα. Στην Ουκρανία υποστηρίζει στρατιωτικά το Κίεβο, χωρίς να διακόπτει τις σχέσεις της με τη Ρωσία. Στη Μέση Ανατολή καταδικάζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που οδηγούν σε περιφερειακή αποσταθεροποίηση, χωρίς όμως να ευθυγραμμίζεται πλήρως με το Ιράν. Η επιδίωξη παραμένει ίδια: Να διατηρεί ταυτόχρονα πρόσβαση σε όλα τα κέντρα ισχύος, αυξάνοντας τη δική της γεωπολιτική αξία στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και σχέδια που οξύνονται.

 Η εικόνα αυτή ενισχύει την ευρύτερη διαπίστωση που διατρέχει τις πρόσφατες αναλύσεις: Καθώς η Μαύρη Θάλασσα, η Μέση Ανατολή και οι ευρασιατικοί εμπορικοί διάδρομοι αντιμετωπίζονται όλο και περισσότερο ως αλληλένδετα στοιχεία ενός ενιαίου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, η Τουρκία αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς συνδετικούς κρίκους αυτού του νέου στρατηγικού χώρου και καθοριστικός παράγοντας για τις εξελίξεις από δω και πέρα.

 Η Ελλάδα πιο βαθιά στη δίνη του πολέμου

 Σε αυτό το πλαίσιο, καθώς το κέντρο βάρους των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων διαμορφώνεται στον νοητό άξονα Ουκρανίας - Καυκάσου - Ιράν, η Ελλάδα με ευθύνη της αστικής τάξης και όλων των κομμάτων της μπαίνει όλο και πιο βαθιά στη δίνη του ιμπεριαλιστικού πολέμου, με σημαντική εμπλοκή και στα δύο βασικά μέτωπα.

 Για παράδειγμα, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης έπαιξε κομβικό ρόλο στην αποστολή όπλων και πυρομαχικών για το καθεστώς του Κιέβου, αλλά και στη μεταφορά αμερικανοΝΑΤΟικών στρατευμάτων στη μεθόριο του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία.

 Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τσούνις, είχε αποκαλύψει πως το 47% όσων έφερε το ΝΑΤΟ στην Ουκρανία προερχόταν από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, καθώς όπως είπε «ήταν φτηνότερο και ταχύτερο. Αλλά εξίσου σημαντικό ήταν ότι υπήρχε ένας πολύ αξιόπιστος και προβλέψιμος σύμμαχος στην Αθήνα».

 Αντίστοιχα, στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής η συμμετοχή στην επιχείρηση «Aspides» της ΕΕ στην Ερυθρά, η ενεργή εμπλοκή της πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία και η ανάπτυξη αντίστοιχης πυροβολαρχίας και πολεμικών αεροσκαφών στη Κύπρο, όταν δέχτηκε επίθεση από drone, είναι ενδεικτικά του βαθμού με τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση σπρώχνει τις Ενοπλες Δυνάμεις στο «στόμα του λύκου», αυξάνοντας τους κινδύνους συνολικά για τον λαό.

 Χώρια βέβαια η υποστήριξη στον ανεφοδιασμό της αμερικανοΝΑΤΟικής πολεμικής μηχανής και στον ρόλο ορμητηρίου που παίζει, με τις στρατιωτικές υποδομές και τις βάσεις για τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

 Με τη συμμετοχή της στα δύο μέτωπα του πολέμου η Ελλάδα αναδεικνύεται ταυτόχρονα σε «γέφυρα» των ανταγωνισμών ανάμεσα στις ΗΠΑ και στους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

 Η Ελλάδα αναλαμβάνει ρόλο «σημαιοφόρου» των ενεργειακών σχεδιασμών των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή, με «ναυαρχίδα» υποδομές LNG, όπως το δίκτυο του Κάθετου Διαδρόμου. Οι σχεδιασμοί αυτοί, πέρα από πεδίο κερδοφορίας για μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους της Ενέργειας και εφοπλιστές, είναι άμεσα συνυφασμένοι και με την πολεμική προετοιμασία και αναπόφευκτα σπρώχνουν τη χώρα πιο βαθιά στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.

 Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εσωτερικών και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα τον Νοέμβρη του 2025 είχε υποστηρίξει πως η «ενεργειακή κυριαρχία» των ΗΠΑ ήταν αποφασιστικός παράγοντας για να μπορέσουν να γίνουν οι βομβαρδισμοί στο Ιράν από τις ΗΠΑ (το 2025) και όχι από τότε που άρχισαν να σχεδιάζονται και να «προβάρονται», δηλαδή 22 ολόκληρα χρόνια πριν.

 Σε αυτό το πλαίσιο, ενδεικτικό για τους κινδύνους της εμπλοκής ήταν το γεγονός της δημοσιοποίησης, μέσα στη βδομάδα, λίστας πιθανών στόχων ενεργειακών υποδομών από το Ιράν, που περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στην Ελλάδα...

 Πηγές:

 Center for Strategic and International Studies (CSIS), What Role Can Turkey Play in Ukraine Negotiations?

 Brookings Institution, Turkey's Search for a Middle East Order

 Brookings Institution, Ukraine, Iran, and the Strains on Russian and American Power

 Chatham House, As Iran war reshapes the Middle East, Turkey's regional role looks set to expand

 Chatham House, Evolving Turkey-Iran Relations and Implications for Regional Reordering

 Center for a New American Security (CNAS), Forecasting the Future of the Axis of Upheaval: The View from Moscow.

 Atlantic Council, A New Nexus: How can we understand Russia and Iran's unprecedented cooperation


Σάββατο 1 Αυγούστου 2026 - Κυριακή 2 Αυγούστου 2026

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

Σελ. /40 

https://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=1/8/2026&id=20706&pageNo=4